GESCHIEDENIS

De Hondeborg: van burcht tot boerderij

Erve Hondeborg is gelegen op een mysterieuze plek. De boerderij is gebouwd op een heuvel omringd door eeuwenoude eikenbomen en een gracht in de vorm van een hoefijzer. Ooit stond op deze strategische verhoging langs de Azelerbeek bij Borne een heuse burcht, van waaruit ridders de omgeving controleerden. Het ging waarschijnlijk om een houten gebouw met een verdedigingstoren en een palissade, een zogenaamd mottekasteel.

 

Het is niet duidelijk wanneer de Hondeborg is ontstaan. Mogelijk stamde de versterking al uit de tijd van Karel de Grote, de Frankische vorst die de Saksische bevolking in de regio rond het jaar 800 onderwierp en dwong zich te bekeren tot het christendom. De naam Hondeborg zou kunnen verwijzen naar de woonplaats van een Frankische aanvoerder van een huntari of honderdschap, een gebied van waaruit de boerenbevolking een legereenheid van honderd man kon leveren.

Borg met voorburcht

De Hondeborg komt in 1333 voor het eerst in de bronnen voor. Op 24 oktober van dat jaar droegen de broers Berend en Gerard van Zebelingen hun huis Ther Hondsborch met andere bezittingen over aan bisschop Johan van Utrecht, die de politieke en kerkelijke leider van Overijssel was. Ze mochten de goederen blijven beheren, op voorwaarde dat de bisschop in geval van nood soldaten in hun huis kon legeren. Uit de oorkonde blijkt dat de Hondeborg over een voorburcht beschikte, vermoedelijk op de plek van de huidige bijgebouwen. De borg was inmiddels mogelijk gedeeltelijk uit steen opgetrokken.

De familie Van Sebelingen was een invloedrijk geslacht. Berend wordt in 1311 genoemd als schout van Twente, de hoogste bestuurlijke positie in de regio. De familie bleef onder de naam Hondeberg tot de voornaamste adellijke geslachten van Overijssel behoren. De Hondeborg zelf kwam om onduidelijke redenen in 1387 in handen van de machtige familie Van Almelo. Nadien wisselde de burcht nog diverse keren van eigenaar.

Belegerd door de bisschop van Utrecht

In 1610 werd het complex onderdeel van huize Twickel in Delden. Van de oude burcht was op dat moment al weinig meer over. Op de eerste officiële kaart van Overijssel uit 1648 staat de Hondebergh aangegeven als “ruïnen ofte vervallen adellijke huis”. Mogelijk was de burcht moedwillig verwoest. Een lijst van bezittingen van Twickel uit circa 1680 meldt: “Hondeborgh is een heel oude plaetse en door formeele belegering door de Bisschop gewonnen voor twee à driehonderd jaar.” Vlakbij de burcht lag nog een plek die “de loopgraven” genoemd werd. In een oude sage wordt de vernietiging van de Hondeborg door de bisschop van Utrecht in verband gebracht met een vete tussen de bewoners van de borg en de eigenaren van het nabijgelegen Saasveld.

Erve Hondeborg maakt nog altijd deel uit van het landgoed Twickel. De plaats is al eeuwenlang verpacht. Net buiten de gracht stond oorspronkelijk een kleine boerderij, waar enkele lapjes grond bij hoorden. De burchtheuvel raakte begroeid met “opgaande bomen”. Rond 1840 brandde het boerderijtje af. De hoogte werd toen afgevlakt en de gracht aan de noordzijde gedempt, waarna de huidige boerderij op de plek van de oude burcht is gebouwd. Tot 2012 is op erve Hondeborg geboerd. Inmiddels is het pand als woonboerderij ingericht en dienen de bijgebouwen voor de ontvangst van gasten.





Erve Hondeborg | Esweg 1 | 7625 SV, Zenderen | 074-2672414

Copyright 2017 NB